آنی دارو برای داروسازان حرفه ای
 
امروز : شنبه ۲۷ مهر ۱۳۹۸       ساعت ۰۸:۰۰:۴۰

در تقویم رسمی ایران ۵ شهریور را به علت مصادف بودن با سالروز تولد زکریای رازی، روز داروسازی نامگذاری کرده‌اند.
مدیریت و نگهداری داروخانه جز کارهایی است که به دلیل ارتباط مستقیم با سلامت انسان از جایگاه خاصی برخوردار است و یک اشتباه بسیار کوچک می‌تواند جام انسانی را به خطر بیندازد به همین دلیل در ادامه به بررسی حقوق و قواعد قانونی داروخانه داران می‌پردازیم.

یکی از افرادی که در هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی فعالیت می‌کند و همچنین کارشناس حقوقی در خصوص قوانین مرتبط با فعالیت داروخانه‌ها است گفته است: «در مورد داروخانه‌ها قانونی تحت عنوان «قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آَشامیدنی» مصوب ۱۳۳۴ موجود می‌باشد که شامل همه مؤسسات پزشکی است و از داروخانه‌ها به صراحت در این قانون نام برده شده و به آن عمل می‌شود. در حیطه نظارت بر فعالیت داروخانه‌ها هم قانونگذار در سال ۱۳۶۷ قانونی تحت عنوان «قانون تعزیراتت حکومتی امور بهداشتی و درمانی» را پیش بینی کرده که در این قانون از بعد تخلفات و ضمانت اجراها بیشتر بحث شده. ضمن اینکه معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز وظیفه نظارت بر داروخانه‌ها را برعهده دارد». جناب فرهاد پروین در حیطه شایع‌ترین تخلفات داروخانه‌ها بیان می‌کند: «به دلیل اینکه داروخانه‌ها کار مهمی را انجام می‌دهند و با سلامت مردم ارتباط مستقیم دارند، تخلفات احتمالی آنها در قانون به دو بخش مالی و غیرمالی تقسیم می‌شود که هر کدام مجازات مخصوص به خود را دارند.»

همچنین ایشان در ادامه بیان می‌کنند: «تخلفات غیرمالی با سلامت مردم سروکار دارد. بنابر این تعدادی از این تخلفات در قانون تعزیرات حکومتی در امور بهداشتی و درمانی فهرست شده که از این میان می‌توان به عدم حضور مسئول فنی در داروخانه‌ها، تهیه دارو توسط داروخانه از شبکه غیررسمی، عدم ارائه دارو توسط داروخانه در مقابل نسخه پزشک، عرضه و فروش دارو در داروخانه بدون حضور مسئول فنی، ندادن دارو در حالی که در داروخانه موجود است، دادن دارویی که از نظر فرمولی داروی تجویز شده توسط پزشک نیست و دخالت در امور پزشکی اشاره کرد. یکی دیگر از تخلفات این است که اگر مرکزی تحت عنوان داروخانه فعالیت کند اما پروانه فعالیت نداشته باشد در این صورت در مرتبه اول تعطیل می‌شود. ماده ۱۸ قانون مذکور می‌گوید دارو باید در مقابل نسخه پزشک ارائه شود. البته به جز داروهایی که لیست می‌شوند و بدون نسخه نیز می‌توانند ارائه شوند.» اگر داروخانه داری بدون تجویز و نسخه پزشک دارویی را ارائه دهد، در دفعه اول تذکری کتبی صادر می‌شود سپس اخطاری کتبی با ثبت در پرونده و پس از آن جریمه‌ای نقدی که حدوداً ۵۰ هزار در بار چهارم نیز ۱۰۰ هزار و بار آخر قطع سهمیه دارویی به مدت یک ماه است.

فروش دارو بدون نسخه در داروخانه‌ها

به فروش رساندن برخی داروهای کمیاب و یا غیر مجاز در ابتدا تنها به صورت غیر مجاز در بازارهای آزاد رواج داشته است، ولی در حال حاضر متاسفانه در بعضی از دوخانه‌ها نیز این کار انجام می‌شود عوارض این جرم نه تنها باعث خسارت به جان بیماران می‌شود بلکه برای داروخانه داران و فروشندگان دارو نیز خسارت سنگینی به همراه دارد.
با بررسی‌های انجام شده به این نتیجه رسیده‌ایم که فروش، نگهداری، تولید و واردات و صادرات داروهای غیر قانونی تخلف شناخته می‌شود و برای این نوع از جرم‌ها مجازات‌هایی نیز در نظر گرفته شده است؛ اما موضوع دیگری که می‌توان آن را مورد بررسی قرار داد فروش دارو بدون نسخه پزشک است که اخیراً در داروخانه‌ها بسیار مرسوم شده است. در بین ما ایرانیان بسیار معمول شده است که در زمان بیماری‌هایی از قبیل سرما خوردگی به راحتی دست به خوردن داروهایی می‌زنیم که پزشک برایمان آن را تجویز نکرده است. امروزه در داروخانه‌ها نیز به راحتی به بیمارانی که تقاضا داروهایی مانند مسکن‌ها آنتی بیوتیک ها را می‌کنند دارو فروخته می‌شود و فرد داروخانه دار و یا فروشنده دارو در عوض دریافت مبلغ بیشتر یا همان مبلغ تعیین شده و بدون وجود نسخه پزشک دارو را به بیمار و یا همراه بیمار می‌فروشد که این کار نادرستی است و همانطور که گفته شد امکان دارد خسارت جبران ناپذیری وارد کند.

شخصی به نام بهروز بنیادی که عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس است در نشستی بیان کرده است که: «هیچ داروخانه‌ای مجوز فروش داروی بدون نسخه پزشک را ندارد. البته درهمه کشورهای دنیا برخی از داروها که آسیب کمتری به بدن بیمار وارد می‌کند، می‌تواند از پیشخوان به مصرف‌کننده برسد و درکشور ما نیز گاهی این اقدام صورت می‌گیرد. واقعیت آن است که نباید دارو را بدون نسخه پزشک تحویل بیمار داد. داروها زمانی که بیش ازحد مصرف شود، آسیب‌ها و عوارض خود را بر بدن بیمار می‌گذارد، لذا باید از تحویل خودسرانه دارو به بیمار بدون نسخه پزشک جلوگیری شود. اگرچه سازمان غذا و دارو به داروخانه‌های سراسر کشور بخشنامه‌ای ابلاغ کرده که براساس آن فروش دارو بدون نسخه پزشک ممنوع است، اما دربرخی موارد شاهد تخلف برخی از داروخانه‌ها هستیم. باید درصورت بروز تخلف ازمجازات‌های پیش‌بینی‌شده در قانون برای متخلفان استفاده شود، زیرا در قانون حتی لغو پروانه داروخانه جز مجازات‌های کیفری پیش‌بینی شده است.»

بعضی از بیماران زمانی که کسالتی دارند و داروی بدون نسخه‌ای را تهیه می‌کنند امکان دارد به تصور این که استفاده زیاد دارو بیماریشان را بر طرف می‌کند از آن دارو بیش از حد معمول استفاده کنند که این امر نه تنها حال بیمار را بهتر نمی‌کند بلکه ممکن است حال بیمار را نیز بدتر کند و خسارت جبران ناپذیری به وضعیت جسمی وی بزند. تمام افراد دنیا باید این موضوع را بدانند که خرید و فروش دارو بدون نسخه پزشک نه تنها غیر قانونی بوده بلکه می‌تواند صدمه بزرگی را به بیمار وارد کند.

بر اساس تحقیقات در ماده ۳ قانون سازمان نظام پزشکی مصوب ۱۳۸۳ آمده است که یکی از وظیفه‌های این سازمان تدوین و تصویب مقررات و ضوابط خاص صنفی مربوط به استانداردکردن تابلوها و سرنسخه‌های مؤسسات پزشکی و پزشکان شاغل حرف پزشکی و وابسته پزشکی پیش‌بینی کرده است.

فروش دارو با تاریخ مصرف گذشته

داروهایی که دارای تاریخ مصرف گذشته هستند تاکنون جان هزاران همنوع ما را گرفته‌اند داروهایی که بر روی بسته آن‌ها تاریخ‌های دیگری است اما در حقیقت تاریخ آن گذشته است. قاچاقچیان دارو داروهای کمیاب را بعد از آن که تاریخ مصرفشان می‌گذرد مجدداً بسته بندی می‌کنند و آن‌ها را به فروش می‌رسانند این داروها بعد از مدتی عوارض منفی خود رانشان می‌دهند و حتی شاید جان بیماران را بگیرد. برای افرادی که مرتکب چنین جرمی می‌شوند مجازاتی در نظر گرفته شده است که شامل جریمه‌های نقدی است.